Tegengaan stunting bij kinderen: op zoek naar de heilige graal.

Om onze impact te meten in het voorkomen van ernstige groeiproblemen bij kinderen, ook stunting genoemd, organiseert Max Foundation groeimeting-sessies. In 2017 hielden we de ontwikkeling van meer dan 7,000 kinderen bij, in zowel stadse sloppenwijken als plattelandsdorpen. Wat we niet hadden verwacht is hoe krachtig deze sessies blijken te zijn in het in aanzetten tot gedragsverandering.

(Artikel door Ania Sharwood - foto header Wouter van Gens) 

Een paar jaar geleden, na de evaluatie van ons vierjarige programma MaxWASH, besloten we meer te focussen op stunting. Dit onderschrijft hoe Max Foundation haar aanpak heeft verscherpt van het louter voorkomen van diarree en ander water gerelateerde ziektes, naar een volwaardig en gezond levenvan jonge kinderen. Stunting is een ernstige groeiachterstand en wereldwijd nog steeds een bedreiging voor kinderwelzijn, zeker ook in Bangladesh en Nepal (zie kader onderaan artikel voor meer informatie). 

Gewoontes van mensen veranderen is een uitdaging

Het veranderen van gewoontes bij anderen, vooral als ze cultureel ingebed zijn, is geen sinecure. Zelfs als de nood duidelijk hoog is. Bedenk maar hoe lastig het is om mensen aan te zetten tot duurzamer leven, ondanks alle waarschuwingen over klimaatverandering.  Als Max Foundation aan de slag gaat in afgelegen gemeenschappen in Bangladesh en Nepal, hebben ouders meestal geen idee dat hun kinderen te klein zijn voor hun leeftijd, laat staan dat dat veroorzaakt wordt door slechte hygiëne (zie kader onderaan artikel). Educatie is natuurlijk heel belangrijk. Maar zoals veel ontwikkelingsorganisaties zullen toegeven, blijft het een uitdaging mensen aan te zetten tot aanpassing van hun gewoontes. En te zorgen dat deze volgehouden worden.

Het succes van ‘openbare consultatiebureaus’

Onze meetsessies worden georganiseerd in gemeenschappelijke locaties in het dorp of de sloppenwijk (zie foto). Moeders en overige verzorgers worden uitgenodigd om deze sessies maandelijks bij te wonen. Zorgverleners kunnen hun baby’s dan meten en wegen. De resultaten worden vergeleken op een groeidiagram (zie foto), zoals dat in Nederland gedaan wordt bij consultatiebureaus. Mensen zien dan met hun eigen ogen als hun kind onder het nationale gemiddelde uitkomt, maar ook het verschil met andere kinderen in het dorp.

(foto Wouter van Gens - zogenaamde 'courtyard session' om de groei van kleine kinderen te meten)

De bijeenkomsten functioneren als belangrijk platform waar ouders ervaringen kunnen uitwisselen en leren van elkaar. Ze identificeren samen riskante gewoontes met betrekking tot hygiëne, zoals het niet wassen van je handen voor het koken. De zorgverleners geven aanvullend advies over aspecten als handwaspraktijken, borstvoeding en het investeren in goede sanitatie. Voor dat laatste werkt Max Foundation met lokale entrepreneurs om te zorgen dat er ook daadwerkelijk goede kwaliteit latrines en handwasvoorzieningen beschikbaar zijn, tegen een betaalbare prijs.

Na het maken van deze aanpassingen, komen moeders terug naar de volgende sessie. Het positieve verschil wat ze met de tijd zien, in de ontwikkeling van hun kind, wordt hen duidelijk. Dit lijkt een zeer goede motivator te zijn; projectmedewerkers zien steeds meer gewilligheid in de gemeenschappen om hygiënisch gedrag aan te passen en ook te (co)investeren in nieuwe sanitatie.*

Is er genoeg bewijs voor effectiviteit?

Vorig jaar hebben we groeimeting in bijna al onze hoofdprogramma’s geïmplementeerd in Bangladesh; in rond de 60 ‘unions’ - deze bestaan uit maximaal negen dorpen. In 2017 hielden we de groei bij van meer dan 7.000 kinderen. De eerste resultaten van deze activiteiten zijn veelbelovend: in ons projectgebied Kalkini, Madaripur bijvoorbeeld, is ernstige stunting bij kleine kinderen verlaagd van 30% tot 5% in maar liefst twee jaar. Hoewel we wel verbeteringen hadden verwacht, zulke drastische effecten waren toch een aangename verrassing voor ons!


(Foto Carel de Groot)

Blijvende gedragsverandering is wat ons betreft de heilige graal in werkelijk impact op kindergezondheid. Het lijkt erop dat groeimetingsessies een zeer krachtig middel zijn om dit te bereiken. En wat ons betreft het investeren in intensieve samenwerking met de lokale bevolking waard.

Hoewel groeimeting door andere NGO's en overheden wordt toegepast, wordt het voor zover wij weten nog niet ingezet als ‘trigger’ voor gedragsverandering. Aangezien er nog discussie is rondom de effectiviteit van deze sessies, is het voor ons zeer belangrijk dat we voldoende bewijs hebben. Dit jaar gaan onze projectpartners daarom nog veel meer data verzamelen en de resultaten verifiëren. Als het inderdaad bewezen effectief is, hopen we dat andere WASH-partijen groeimetingsessies ook zullen standaardiseren om stunting tegen te gaan.

Heb je vragen over ons werk in het tegengaan van stunting, of groeimeting in het bijzonder, kun je contact opnemen met ons via onze communicatiemanager Bram Pauwels bram@maxfoundation.nl.

*Max Foundation financiert voor een deel van goede sanitatieproducten als latrines and handwasvoorzieningen. Wij vragen families om mee te investeren. Door niet zomaar weg te geven, is ons doel een sterker gevoel van verantwoorlijkheid en eigendom bij hen te creëren. Zeer arme gezinnen ontvangen volle financiering.

 

Terug naar het nieuwsoverzicht